Yara fizyolojisi ve deneysel yara modelleri: Geleneksel derleme

Parlar Köprülü, Rabia Edibe; Mutlu, Gökçe; İpekçi, Esra; Okur, Mehmet Evren

Yara fizyolojisi ve deneysel yara modelleri: Geleneksel derleme

dc.authorid	0000-0003-0052-3648
dc.contributor.author	Parlar Köprülü, Rabia Edibe
dc.contributor.author	Mutlu, Gökçe
dc.contributor.author	İpekçi, Esra
dc.contributor.author	Okur, Mehmet Evren
dc.date.accessioned	2022-11-09T08:35:19Z
dc.date.available	2022-11-09T08:35:19Z
dc.date.issued	2022
dc.department	İstanbul Medipol Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
dc.description.abstract	Yara, vücuda gelebilecek bir yaralanma sonucu cildin epidermisinde hasar oluşması ve derinin normal anatomisinin ve fonksiyonlarının bozulması olarak tanımlanır. Yara iyileşmesi, kazayla veya kasıtlı olarak meydana gelen travma sonrası derinin bütünlüğünü korumak için önemli bir fizyolojik süreçtir. Normal yara iyileşmesi, hemostaz/inflamatuar faz, inflamasyon, proliferatif faz ve yeniden şekillenme fazı dâhil olmak üzere birbirini takip eden ve üst üste binen 4 fazı içerir. Yara iyileşmesi; yaş, eşlik eden hastalık, beslenme ve hijyen gibi birçok faktör tarafından etkilenmektedir. Aşırı yara iyileşmesi (hipertrofik skar ve keloid) veya kronik yara (ülser), bozulmuş fizyolojik yara iyileşme süreçlerinin göstergesidir. Yaraların temelde akut/kronik olarak ayrılmasının yanında, oluştuğu bölge (ağız, göz, deri vb.) ve oluşumuna göre (travmaya bağlı yara, diyabetik yara ve yanık yaraları) sınıflandırılması, bakımı ve tedavisi açısından farklılıklar oluşturmaktadır. Genel olarak topikal antiseptikler ile yapılan geleneksel yara bakımının yanında günümüzde otogreftler, allogreftler, kültürlü epitelyal otogreftler ve biyouyumlu ve biyobozunur polimerlere dayalı yara pansumanları gibi tedavi seçenekleri de bulunmaktadır. Deneysel yara modelleri, terapötik potansiyele sahip yeni ajanları test etmek, doku onarım mekanizmasının patogenezini incelemek ve yeni biyobelirteçleri saptamak için gereklidir. İn silico, in vitro ve in vivo dâhil olmak üzere yara iyileşme sürecini incelemek için çeşitli modeller kullanılmıştır. Bunun yanında, hiçbir deneysel yara modeli fizyolojik yara iyileşmesini tam olarak temsil etmediği için farklı modelleri içeren uygun bir kombinasyon kullanılmalıdır. Bu derlemede; yara tipleri, yara iyileşmesi, in vitro ve in vivo deneysel yara modelleri tartışılmaktadır.
dc.description.abstract	Wound is defined as damage to the epidermis of the skin and disruption of the normal anatomy and functions of the skin as a result of an injury to the body. Wound healing is an important physiological process to preserve the integrity of the skin after accidental or intentional trauma. Normal wound healing includes four consecutive and overlapping phases, including the hemostasis/inflammatory phase, the inflammation, the proliferative phase, and the remodeling phase. Wound healing; it is affected by many factors such as age, concomitant disease, nutrition and hygiene. Excessive wound healing (hypertrophic scar and keloid) or chronic wound (ulcer) is indicative of impaired physiological wound healing processes. In addition to the acute/chronic division of wounds, the classification according to the region (mouth, eye, skin etc.) and formation (traumatic wound, diabetic wound and burn wounds) creates differences in terms of care and treatment. In addition to traditional wound care with topical antiseptics in general, treatment options such as autografts, allografts, cultured epithelial autografts and wound dressings based on biocompatible and biodegradable polymers are now available. Experimental wound models are required to test new agents with therapeutic potential, to study the pathogenesis of tissue repair mechanism, and to detect new biomarkers. Various models have been used to study the wound healing process, including in silico, in vitro, and in vivo. In addition, an appropriate combination of different models should be used, as no experimental wound model is fully representative of physiological wound healing. In this review, wound types, wound healing, in vitro and in vivo experimental wound models are discussed.
dc.identifier.citation	Parlar Köprülü, R. E., Mutlu, G., İpekçi, E. ve Okur, M. E. (2022). Yara fizyolojisi ve deneysel yara modelleri: Geleneksel derleme. Literatür Eczacılık Bilimleri Dergisi, 11(2), 94-103. http://doi.org/10.5336/pharmsci.2022-88482
dc.identifier.doi	10.5336/pharmsci.2022-88482
dc.identifier.endpage	103
dc.identifier.issn	2022-88482
dc.identifier.issue	2
dc.identifier.startpage	94
dc.identifier.trdizinid	535360
dc.identifier.uri	http://doi.org/10.5336/pharmsci.2022-88482
dc.identifier.uri	https://hdl.handle.net/20.500.12511/9946
dc.identifier.volume	11
dc.indekslendigikaynak	TR-Dizin
dc.institutionauthor	Parlar Köprülü, Rabia Edibe
dc.language.iso	tr
dc.publisher	Türkiye Klinikleri Yayınevi
dc.relation.ispartof	Literatür Eczacılık Bilimleri Dergisi	en_US
dc.relation.publicationcategory	Diğer
dc.rights	Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International	*
dc.rights	info:eu-repo/semantics/openAccess
dc.rights.uri	https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/	*
dc.subject	Yara
dc.subject	Yara Bakımı
dc.subject	Yara İyileşmesi
dc.subject	Yara Modelleri
dc.subject	Yara Tedavisi
dc.subject	Wound
dc.subject	Wound Care
dc.subject	Wound Healing
dc.subject	Wound Models
dc.subject	Wound Treatment
dc.title	Yara fizyolojisi ve deneysel yara modelleri: Geleneksel derleme
dc.title.alternative	Wound physiology and experimental wound models: Traditional review
dc.type	Review Article