Tâcüttevârîh’in kaynakları üzerine bazı tespitler

İpşirli, Mehmet

Tâcüttevârîh’in kaynakları üzerine bazı tespitler

dc.authorid	0000-0002-1665-1620
dc.contributor.author	İpşirli, Mehmet
dc.date.accessioned	2020-09-28T05:52:35Z
dc.date.available	2020-09-28T05:52:35Z
dc.date.issued	2020
dc.department	İstanbul Medipol Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü
dc.description.abstract	XVI. yüzyılın başarılı tarih teliflerinden biri olan Hoca Sadeddin Efendi’ninTâcüttevârîh’i ilk dokuz Osmanlı sultanının döneminin tarihidir. Müellif dahaönce yazılmış olan tarihî eserleri inceleyip bunların isimlerini zikrederek,önemli ölçüde tenkit süzgecinden geçirip kaynak olarak kullanmıştır. Bunlar arasında İdris-i Bitlisî’nin Heşt Bihişt’inin ayrı bir yeri bulunmakla birlikte Mehmed Neşrî’nin Cihannümâ’sından ve Türkçe Tevârih-i Âl-i Osman’lardan kaynak olarak özellikle yararlanmıştır. Tâcüttevârîh, Heşt Bihişt’i model alarak belâgatı ön plana çıkaran süslü ve ağdalı nesri benimsemiştir. İran tarihçiliğinin en önemli özelliği olan bu tarz daha önce Atâ Melik Cüveynî,Vassâf ve Şerefeddin Ali Yezdî’nin temsil ettiği bir ekol olup Osmanlı tarihçiliğinde Farsça olarak Bitlisî, Türkçe olarak ise Hoca Sâdeddin ile devam etmiştir. Eser yazıldığı tarihten itibaren büyük yankı uyandırıp çok sayıda istinsah edilmiş, oldukça erken tarihlerde batı dillerine çevirileri yapılmıştır. Bumakalede özellikle eserin kaynakları üzerinde durulup bazı değerlendirilmeler yapılmaya çalışılmıştır.
dc.description.abstract	Tâcüttevârîh of Hoca Sadeddin Efendi, one of the most successful works ofthe 16th century, is the history of the period of the first nine Ottoman Sultans.Having studied the historical works on the same topic which had been writtenearlier, the author reviews and critiques these works. İdris-i Bitlisî’s Heşt Bihişthas a special place among them. However, Hoca Sadeddin Efendi particularlybenefited from Mehmed Neşrî's Cihannümâ and from the Turkish version ofTevârih-i Âl-i Osman as resources for his own work. Tâcüttevârîh adopted theIranian historiography with ornate rhyme by taking the model of Heşt Bihişt.This style, which is the most important feature of Iranian historiography,comes from a school previously represented by Atâ Melik Cüveynî, Vassâf andŞerefeddin Ali Yezdî. This school was represented in Ottoman historiographyby Bitlisî in Persian and by Hoca Sâdeddin in Turkish. Upon the completion ofHoca Sadeddin Efendi’s work, it gained a wide reputaion and many copies weremade. They were translated into Western languages quite early. The particularfocus of this article is to examine the sources of the work and to make some evaluations.
dc.identifier.citation	İpşirli, M. (2020). Tâcüttevârîh’in kaynakları üzerine bazı tespitler. Tarih Dergisi, 71, 181-196. https://dx.doi.org/10.26650/TurkJHist.2020.011
dc.identifier.doi	10.26650/TurkJHist.2020.011
dc.identifier.endpage	196
dc.identifier.issn	1015-1818
dc.identifier.issue	71
dc.identifier.scopusquality	N/A
dc.identifier.startpage	181
dc.identifier.uri	https://dx.doi.org/10.26650/TurkJHist.2020.011
dc.identifier.uri	https://hdl.handle.net/20.500.12511/5869
dc.identifier.wosquality	N/A
dc.indekslendigikaynak	Web of Science
dc.indekslendigikaynak	Scopus
dc.indekslendigikaynak	TR-Dizin
dc.language.iso	tr
dc.publisher	İstanbul Üniversitesi
dc.relation.ispartof	Tarih Dergisi	en_US
dc.relation.publicationcategory	Makale - Uluslararası Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rights	Attribution-NonCommercial 4.0 International	*
dc.rights	info:eu-repo/semantics/openAccess
dc.rights.uri	https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/	*
dc.subject	Tarih Yazıcılığı
dc.subject	Tâcüttevârih
dc.subject	Hoca Sadeddin Efendi
dc.subject	Heşt Bihişt
dc.subject	Târih-i Neşrî
dc.subject	Historiography
dc.subject	Tâcüttevârih
dc.subject	Hoca Sadeddin Efendi
dc.subject	Heşt Bihişt
dc.subject	Târih-i Neşrî
dc.title	Tâcüttevârîh’in kaynakları üzerine bazı tespitler
dc.title.alternative	Some analysis on the sources of tacuttevarih
dc.type	Article