Yazar "Kumova, Filiz" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 2 / 2
  • Küçük Resim
    Öğe
    The Turkish adaptation of the Oxford utilitarianism scale
    (İstanbul Üniversitesi, 2021) Kumova, Filiz; Bahçekapılı, Hasan Galip
    Utilitarianism and deontology are the two major normative ethics in moral philosophy extensively used to explain the source of moral judgments in moral psychology. Since 2000, scholars used classical moral dilemmas nearly exclusively to differentiate utilitarian and deontological decision-making tendencies. However, results from a series of studies indicated that these dilemmas tend to elicit utilitarian responses from people with antisocial personality features. The efficiency of these moral dilemmas was the subject of debates in the last 10 years eiven that antisocial tendencies are the direct opposite of a utilitarian outlook. One of the criticisms was that these dilemmas were limited to the measurement of the instrumental hann dimension of utilitarianism and entirely overlooked the impartial beneficence outlook. The Oxford Utilitarian Scale (OUS) (Kahane et al., 2018) was developed to measure both dimensions of utilitarianism. To lit the context. the study developed the Turkish adaptation of the OUS. The study recruited 983 participants aged 18-65 years and 82.5% living in Istanbul. The respondents were randomly assigned to two sub-groups for principal and confirmatory factor analyses (PFA and CFA). respectively. The PFA results revealed a two-factor structure, which is similar to that of the original study, with an explained total variance of 52.5%. Moreover, the CFA results indicated that the adaptation study is compatible with the original two-factor model. Convergent validity analysis revealed positive correlations of instrumental hann to psychopathy and Machiavellianism as expected. Similarly, the impartial beneficence factor displayed positive relationships with empathic concern, perspective-taking, and altruistic utilitarianism. Moreover, the results demonstrated that impartial beneficence is negatively correlated with psychopathy and Machiavellianism. In line with the original study, participants with high scores in instrumental harm and impartial beneficence endorsed the utilitarian option in response to these dilemmas. In summary, the mutts confirmed that the Turkish version of the OUS is substantially concordant with the original inventory. Therefore, the authors suggest that the proposed version is advisable for use in future empirical and correlational studies on moral psychology.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Türk kültüründe yüksek ahlaki ikilem yaratan psikoterapist senaryoları ile klasik senaryolar: Duyguların faydacı/deontolojik kararlar ile ilişkisi
    (İstanbul Üniversitesi, 2020) Kumova, Filiz; Bahçekapılı, Hasan Galip
    Ahlaki yargıların incelenmesinde kişinin faydacı ve deontolojik seçenekleri arasında sıkışıp kaldığı durumlar içeren kısa senaryolar olarak tanımlanabilecek olan ahlaki ikilemler sıklıkla kullanılmaktadır. Ancak, psikoterapistlerin karşılaşabileceği ve alınan kararların faydacı/deontolojik olarak ayrıştırılabileceği yüksek ahlaki ikilemlerin neler olabileceğine ilişkin olarak gerçekleştirilmiş yurt içi ve yurtdışı herhangi bir araştırma bulunmamaktadır. Ahlaki ikilemlerin yer verildiği ve Türk katılımcı grupları ile gerçekleştirilen araştırma sayısı ise oldukça azdır. Bunun yanı sıra, psikoloji alanındaki araştırma sonuçları kültürlerarası farklılıklar gösterebilmektedir. Bu kapsamda, bir ahlaki ikilem senaryosunun düşük veya yüksek ikilem yaratmasının, kısmen kültür ile bağlantılı olma ihtimali vardır. Bu araştırmada Türk kültüründe yüksek ikilem yaratan klasik ahlaki senaryolar ile psikoterapist ahlaki senaryolarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Katılımcıların ruh halleri ile faydacı/deontolojik karar alma eğilimleri arasındaki ilişki de ayrıca incelenmiştir. Araştırmaya 42 psikoterapist ve alan dışı gruptan (ön lisans öğrencileri ve minimum üniversite mezunu yetişkinler) 108 kişi katılmıştır. Alan dışı grup klasik ahlaki ikilem senaryolarını, psikoterapist grubu ise psikoterapist senaryolarını yanıtlamıştır. Alan dışı gruba verilen 20 klasik ahlaki ikilem senaryosundan dördü, psikoterapistlere verilen 10 senaryodan ise beşi yüksek ikilem yaratan senaryolar olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların ruh halleri Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği (PNDÖ) üzerinden, senaryoları okumadan önce ve sonra olmak üzere iki kez ölçümlenmiş ve senaryolardan kaynaklanan olası ruh hali değişimleri analiz edilmiştir. Klasik ahlaki ikilemlerde, ilgili senaryoları okuduktan sonra katılımcıların negatif duygu durumları artmış, pozitif duygu durumları ise azalmıştır. Psikoterapist ahlaki ikilem senaryoları ise katılımcıların negatif ruh hallerini arttırmıştır. Klasik ahlaki ikilem senaryolarında alınan deontolojik kararlar katılımcıların negatif duygu durumları ile pozitif ilişki göstermiştir. Psikoterapist grubunda ise ruh hali ve deontolojik/faydacı kararlar arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Çalışmada ayrıca bulgular İkili İşlem Teorisi çerçevesinde alan yazına katkısı açısından tartışılmıştır.