Yazar "Hayran, Osman" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 20 / 35
  • Küçük Resim
    Öğe
    A bibliometric analysis of pneumonia articles (2016-2020)
    (Eskişehir Osmangazi University, 2022) Birliker, Pınar; Palteki, Ayşe Seval; Öz, Muhammed Hamdi; Aslancirit, Aysima; Binici, Nihat Can; Hayran, Osman
    Lower respiratory infections are one of the leading factors of death in the world. During the COVID-19 pandemic, pneumonia comes to the fore from respiratory diseases. We aim to close the information gap regarding the characteristics of pneumonia articles published between the years 2016 and 2020 and indexed in the Web of Science (WoS) database by bibliometric analysis. We collected the data for this study from the articles published in the WoS, from 2016 to 2020 by using “pneumonia” as the keyword. Articles were found among the "Science Citation Index Expanded" of the WoS advanced search engine and 24,896 articles that met the criteria were included. MS Excel, Python, MS Power BI, and Flourish website were used for data extraction and visualization.This bibliometric analysis showed that while the number of articles published regarding pneumonia was more stable between 2016 and 2019 it has increased dramatically in 2020. It was seen that the countries that caused this significant increase were the United States of America and China. More than one-fifth of all articles were written in cross-country collaboration. The magnitude of the impact of COVID-19 on pneumonia research has been numerically demonstrated by this bibliometric analysis.
  • Küçük Resim
    Öğe
    A qualitative study on factors that influence Turkish medical students' decisions to become family physicians after the health transformation Programme
    (North American Journal of Medical Sciences, 2014) Tanrıöver, Özlem; Hıdıroğlu, Seyhan; Akan, Hülya; Ay, Pınar; Erdo?an, Yalçın; Karavuş, Melda; Vitrinel, Ayça; Hayran, Osman
    Background: In Turkey, general practitioners were authorized to work as family physicians without specialization, within the scope of the Health Transformation Programme, due to inadequate number of family medicine specialists since 2004. With this new implementation Family Medicine specialty became a less preferable option for medical students. Aims: The study was to investigate the perspectives of medical students and understand the issues to choose Family Medicine specialty as a career option. Materials and Methods: This qualitative study was performed with 48 final year medical students using a convenience sample from two medical universities. Results: Three main categories emerged from the data viewing Family Medicine 'as a specialty', 'as an employment', and finally 'as a system'. Very few students stated that Family Medicine would be their choice for specialty. Conclusions: Family Medicine does not seem to be an attractive option in career planning by medical students. Several factors that may constrain students from choosing Family Medicine include: not perceiving Family Medicine as a field of expertise, and the adverse conditions at work which may originate from duality in the system.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Alkol tüketim kültürü ve alkol araştırmaları ile alkol kontrol politikaları konusunda görüşler: Nitel bir araştırma
    (Turkish Green Crescent Society, 2018) Mercan, Sümeyye; Onaran, Öykü İzel; İlbak, Ayça; Atasoy, Hakan; Teloğlu, Emine Şeyda; Torun, Perihan; Hayran, Osman
    Araştırmanın amacı, alkollü içecekleri hiç kullanmamış, geçmişte kullanıp bırakmış ve hâlen kullanan kişilerin alkol tüketim kültürü, alkol araştırmaları ve alkol kontrol politikaları ile ilgili görüşlerinin belirlenmesidir. Nitel yöntemin tercih edildiği araştırmada, veriler yarı-yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve tematik çerçeve analizi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre alkol, kullananlar tarafından bir rahatlama ve sosyalleşme aracı; kullanmayanlar tarafından ise mutsuzluk, huzursuzluk, çöküş ve günah olarak tanımlanmaktadır. Katılımcılar, kapalı toplum özelliği nedeniyle alkol araştırmalarında doğru yanıtlara ulaşılamayacağını ileri sürmüştür. Dolayısıyla alkol konusundaki araştırmaların devlet eliyle değil, fakat kurumsal bir kimliğe sahip kuruluşlarca yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Araştırmalarda görev alacak anketörlerin objektif, tutum ve davranışlarıyla güven veren bireyler olmasının da büyük önem taşıdığı düşünülmektedir. Ayrıca katılımcılar, alkol kontrol politikası olarak toplumu alkolün zararları konusunda bilinçlendirmenin lüzumuna dikkat çekmişlerdir. Bu çerçevede uygulanacak yasaklamaların etkisiz kalacağını çünkü isteyen herkesin bir şekilde alkollü içeceklere erişebileceğini ve daha da önemlisi yasakların tüketimi cazip hâle getireceğini belirtmişlerdir. Bu nedenle kontrol politikalarının, yasakları değil sosyal uğraşlara yönlendirme yaklaşımını esas alarak düzenlenmesinin doğru olacağını savunmuşlardır. Sonuç itibarıyla yapılan araştırma, alkol tüketim kültürünü tarif eden çıktıların arka planı hakkında katılımcıların kendi ifadelerine dayanarak ciddi ipuçları sağlamaktadır. Bu kapsamda çalışma, toplumun hem alkol araştırmaları hem de alkol kontrol politikaları konusunda göz önünde tutulması gereken düşünce ve algılarını ortaya koymaktadır.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Anxiety levels of community pharmacists during the COVID-19 pandemic: A crosssectional study in Istanbul
    (Hacettepe University, Faculty of Pharmacy, 2021) Küçükali, Hüseyin; Hayran, Osman; Duman, Ezgi; Karaca, Ayyüce; Kırıkçı, Aylin; Çiftçi, Onur
    Community pharmacists have been on the frontlines during the 2019 Coronavirus Disease (COVID-19) pandemic. Although the mental health and anxiety levels of many other health workers are studied in this period, literature is very limited to understand the experience of pharmacists. This study aims to define the anxiety level of community pharmacists in Istanbul during the COVID-19 pandemic and identify possible influencing factors. The population of the study is community pharmacists from pharmacies in Istanbul. In this cross-sectional study, 348 pharmacies are selected by simple random sampling. Participants are approached via telephone and inquired with questions about sociodemographic information, work conditions, COVID-19 specific concerns, and the Beck Anxiety Inven-tory. 239 (68.7%) pharmacists responded. This study identifies that, by the 6th month of the pandemic, the mean anxiety score of the pharmacists in Istanbul is 9.4±10.6, and 54.8% (n=134) of the participants is experiencing “minimal” anxi-ety. However, they have some COVID-19 specific concerns (becoming infected and transmitting the disease to family or environment) at high and extreme lev-els. Those concerns significantly increase the anxiety score. The findings of this study are promising for public health, as they show that community pharmacists could cope with the psychological effects of the pandemic.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Attitudes and practices against COVID-19 vaccines in Turkiye
    (Kare Publishing, 2022) Ataç, Ömer; Elmaslar, Barış; Yavuz, Emin Faruk; Yurdabak, Fatih Eren; Kaya, Furkan; Aktaş, Şamil; Atak, Muhammed; Hayran, Osman
    OBJECTIVE: Vaccination is the primary way to mitigate the COVID-19 pandemic. Vaccine hesitancy and refusal are one of the most important challenges against to reach herd immunity. The aim of this study is to examine the reasons for not get-ting vaccinated and the attitudes toward vaccines by people in Turkiye, who were not vaccinated, even though a COVID-19 vaccine was available for them.METHODS: This cross-sectional study is conducted in Eyupsultan district of Istanbul. The study population is 12,540. A questionnaire consisted of three sections as sociodemographic characteristics, attitudes toward COVID-19 vaccines, and Vaccination Attitudes Examination (VAX) scale was used. Among the sample size, participation rate is 69.4%.RESULTS: About 50.2% of the participants (n=259) are male, 80.3% are married, 13.1% are university graduates, and 44.0% are working in a job. About 32.8% of the participants have COVID-19 history. About 34.4% of the participants stat-ed that they would be vaccinated against COVID-19. Although those who define themselves as vaccine refuser are 5.4%, those who still refuse to be vaccinated for COVID-19 are 20.1%. In addition to this, those who are hesitant about COVID-19 vaccines are 45.6%. The most frequently preferred vaccine is comirnaty (41.7%). About 13.1% of the participants stated that "if we had a domestic COVID-19 vaccine, I would have it." The most common sources of information about vaccines are television with 78.4%, and health workers are in the last place with 14.7%. "Concerns about side effects" are the most frequently cited (85.9%) reason for not vaccinating. The mean score of the VAX scale is 42.34 +/- 10.93, and the "mistrust of vaccine benefit" is higher among primary school graduates than other educational status groups (p=0.001).CONCLUSION: Anti-vaccination attitudes have increased with the COVID-19 vaccines during pandemic. Our study is valu-able in terms of examining the reasons of individuals who have not gotten vaccinated even though they had no access prob-lems. Prominent concerns of the population should be approached seriously. Otherwise, vaccine hesitancy can be a decisive factor that would prevent the success of the struggle against pandemic.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Bireysel iş yükü algısı ölçeği’nin huzurevi ve yaşlı bakım rehabilitasyon merkezleri sağlık çalışanlarında Türkçe geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi
    (Atatürk Üniversitesi, 2021) Azizoğlu, Fatma; Hayran, Osman; Terzi, Banu
    Amaç: Bu araştırmanın amacı, huzurevi ve yaşlı bakım rehabilitasyon merkezleri sağlık çalışanlarının iş yükü algı düzeylerinideğerlendirmede ölçüm aracı olarak kullanabilmesi için Türkçe’ye uyarlaması yapılan Bireysel İş Yükü Algısı Ölçeği’ningeçerlik ve güvenirliğini test etmektir.Yöntem: Bu metodolojik çalışma, 1 Ocak- 31 Mart 2020 tarihleri arasında İstanbul’da amaçlı örneklem yöntemi ile belirlenen10 ilçede bulunan 47 Huzurevi ve Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezlerinde görev yapan ve araştırmaya katılmayı kabuleden 777 sağlık çalışanı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma verileri, " Kişisel Bilgi Formu" ve "Bireysel İş Yükü Algı Ölçeği’ninTürkçe uyarlaması kullanılarak toplanmıştır. Ölçeğin güvenirliğini belirlenmesinde Cronbach Alfa katsayısından geçerliğinintest edilmesinde doğrulayıcı faktör analizinden faydalanılmıştır.Bulgular: Bireysel İş Yükü Algı Ölçeği Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0.894 olarak saptanmıştır. Doğrulayıcı faktöranalizi sonucunda 31 maddeden ve 5 faktörden oluşan faktör yapısı doğrulanmış ve RMSEA uyum ölçütünün 0,069 kabuledilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir.Sonuç: Bireysel İş Yükü Algısı Ölçeğinin Türkçe formunun, sağlık çalışanlarının bireysel iş yükü algılarının belirlenmesindegeçerli ve güvenilir bir araç olduğu saptanmıştır. Bu çalışma da ölçeğin huzurevi ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yapansağlık çalışanlarının bireysel iş yükü algılarının incelenmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı niteliğitaşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Birinci basamak sağlık çalışanlarında COVID-19 görülme sıklığı
    (2022) Çavdar, Sabanur; Tokaç, Ayşe Zülal; Ataç, Ömer; Sezerol, Mehmet Akif; Taşçı, Yusuf; Hayran, Osman
    COVID-19 pandemisiyle mücadelede ön safta görev yapan sağlık çalışanlarında hastalığa yakalanma riski toplumun birçok kesimine kıyasla daha yüksektir. Risk altındaki bazı grupların zaman zaman taranması vakaların erken dönemde tespiti için önemlidir. Ülkemizde filyasyon, vaka ve temaslı takibi uygulamaları ilçe sağlık müdürlüğü (İlçe SM) ve aile sağlığı merkezi (ASM) çalışanları tarafından yürütülmektedir. Bu çalışmanın amacı, birinci basamak sağlık çalışanlarında COVID-19 görülme sıklığının incelenmesidir. Tanımlayıcı kesitsel türde olan bu araştırmanın evrenini Nisan 2020 itibariyle İstanbul ili Üsküdar ilçesinde görev yapmakta olan 627 birinci basamak sağlık hizmeti çalışanı oluşturmaktadır. 13-30 Nisan 2020 tarihlerinde İlçe SM tarafından yapılan SARS-CoV-2 PCR testi taramasına katılan 586 sağlık çalışanına ait veriler dahil edilerek, tarama dönemine ait nokta prevalans ve Nisan 2020-Nisan 2021 dönemine ait süre prevalans hesaplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 38,5±10,3 olup %73,7’si kadındır ve %68,3’ü ASM’de görev yapmaktadır. Tarama sonucuna göre tüm grupta %8,5 olan nokta prevalans; İlçe SM’de %15,1 ve ASM’de %5,5’tir (p<0,001). Süre prevalans ise tüm grupta %25,9 olup İlçe SM’de %34,9 ve ASM’de %21,8’dir (p=0,001). 30.04.2021 itibariyle katılımcıların %17,1’i hiç aşı yaptırmamıştır. ASM çalışanlarına göre daha kalabalık bir ortamda görev yapan İlçe SM çalışanlarında hastalığın daha sık görülmesi hem kurum içi temas ve vaka kümelenmesi açısından dikkatli olunması hem de vakalarla temas edilirken kişisel koruyucu önlemlere üst düzeyde uyulması gerektiğine işaret etmektedir. Aşı uygulamasının başlangıcından 3,5 ay geçmesine rağmen aşı yaptırmayan sağlık çalışanlarının azımsanmayacak düzeyde olması dikkat çekicidir.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Comparison of the burnout among medical residents before and during the pandemic
    (Elsevier Inc., 2023) Küçükali, Hüseyin; Türkoğlu, Sezanur Nazlı; Hasanlı, Shams; Dayanır Çok, Fatma Nur; Çulpan, Hazal Cansu; Hayran, Osman
    Objective: This study aims to compare the level of burnout syndrome in medical residents before and during the COVID-19 pandemic and identify potential risk factors. Methods: This cross-sectional study was conducted on medical residents from three different university hospitals in Turkey in March 2021, one year after the pandemic hit Turkey. Burnout is measured by the Maslach Burnout Inventory which assesses three dimensions of it: emotional exhaustion, depersonalization, and personal accomplishment. Collected data were combined and compared with data from a previous study which was held in the same hospitals in December 2019, three months before the pandemic. Results: 412 medical residents from three universities participated. The mean age was 27.8 ± 2.4 and half of them were female. Compared to pre-pandemic levels, no significant differences in emotional exhaustion (pre:19.0 ± 7.6 post:18.8 ± 7.8), depersonalization (pre:7.3 ± 4.3 post:7.2 ± 4.4), and personal accomplishment (pre:20.8 ± 5.1 post:21.1 ± 5) scores were observed one year after pandemic. Adjusting for confounders, multiple linear regression models indicated that who are female, are in surgical specialty, have vulnerable cohabitant, and have more night shifts faces higher emotional exhaustion. Depersonalisation is higher among who spent more years in residency, have more night shifts, or COVID-19 outpatient duty. Females and those who have vulnerable cohabitant has lower levels of Personal Achievement. Conclusion: This study does not support the hypothesis that pandemic increases the burnout levels. Yet it identifies a couple of pandemic related factors that are associated with burnout and confirming the association of several previously known factors.
  • Küçük Resim
    Öğe
    COVID-19 pandemisinde görev yapan sağlık çalışanlarında anksiyete belirtileri ve uykusuzluk
    (2020) Ataç, Ömer; Sezerol, Mehmet Akif; Taşçı, Yusuf; Hayran, Osman
    Amaç: Bu çalışmada, COVID-19 pandemisi döneminde görev yapan sağlık çalışanlarının anksiyete ve uykusuzluk düzeyleri incelenmiştir. Yöntem: Kesitsel türde olan bu çalışmanın evrenini bir ilçe sağlık müdürlüğünde görevli sağlık çalışanları oluşturmaktadır. Veriler yüz yüze görüşme yoluyla uygulanan anket formlarıyla toplanmıştır. Üç bölümden oluşan anket formunda katılımcıların tanımlayıcı özelliklerine yönelik sorular, Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 Testi ve Uykusuzluk Şiddeti İndeksi yer almaktadır. Bulgular: Çalışma evreninin %85.6’sına (n=149) ulaşılmıştır. Yaş ortalaması 35.70±9.27 olup %71.5’i kadındır. %82.3’ü üniversite mezunu,%10.8’i hekimdir. Halk sağlığı hizmetleri biriminde görev yapanlar tüm personelin %31.5’ini;ağız ve diş sağlığı merkezinde görev yapanlar ise %24.6’sını oluşturmaktadır. Katılımcıların %33.1’i pandemi döneminde de aynı görevine devam ederken, %27.7’si vaka filyasyonu,%16.9’u ise Halk Sağlığı Yönetim Sistemi işlemlerinde görev yapmaktadır. COVID-19 tanısıalanların oranı %19.2’dir. Çalışanların %52.3’ünde yaygın anksiyete bozukluğu, %53.1’inde uykusuzluk mevcuttur. Hem yaygın anksiyete bozukluğu hem de uykusuzluk olanların oranı%36.9’dur. Öğrenim durumuna göre, lise mezunları anksiyete bozukluğu ve uykusuzluğun en az olduğu gruptur (sırasıyla p=0.029; p=0.031). Sonuç: Pandemiyle mücadelede ön safta görev yapan ilçe sağlık müdürlüğü personelinde yaygın anksiyete bozukluğu ve uykusuzluk sık görülmektedir. Çalışanların korunması pandemi döneminde alınması gereken önlemlerin önemli bir parçasıdır. Hem çalışanların iyilik halinin sürdürülmesi hem de sağlık hizmetlerinin yürütülmesinde yeterli insan kaynağını sağlayabilmek için sağlık çalışanlarının ruh sağlığı sorunlarına önem verilmelidir. Bu sayede hem çalışanların sağlıkları korunacak hem de topluma sundukları sağlık hizmeti aksamadan devam edecektir.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Demography, inequalities and Global Health Security Index as correlates of COVID-19 morbidity and mortality
    (Wiley, 2022) Kumru, Seda; Yiğit, Pakize; Hayran, Osman
    Background During a pandemic, the occurrence of infections and case fatality rates are expected to vary from one country to another due to several variables such as poverty, existing comorbidities, population density, access to health care, availability and quality of health system resources, and environmental factors. Objectives Our aim is to investigate the relationship between various demographic and socioeconomic factors and reported COVID-19 morbidity and mortality indicators in different countries. Also, to determine the position of the countries relative to each other in terms of three indicators including COVID-19 cases, deaths and tests. Methods Canonical correlation analysis is used to investigate the intercorrelations between independent variables and the COVID-19 cases and deaths for 92 countries. Countries' performances are measured by MULTIMOORA. Results Human Development Index, smoking habits, percentage of elderly population and test frequency are the most significant variables associated with COVID-19 morbidity and mortality according to our study findings. Singapore, New Zealand and Australia are the best performed countries. Conclusions Several significant and unexpected associations exist between socioeconomic factors and the COVID-19 cases and deaths. Singapore, New Zealand and Australia are surrounded by water, have been more successful in the pandemic process compared to other countries.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Do ginger extract, natural honey and bitter chocolate remineralize enamel surface as fluoride toothpastes? An in-vitro study
    (Wolters Kluwer Medknow Publications, 2021) Çelik, Z. C.; Özbay Yavlal, Gizem; Yanıkoğlu, Funda; Kargül, Betül; Tağtekin, Dilek; Stookey, George K.; Peker, Sertaç; Hayran, Osman
    Background: In recent literatures, much attention has been given to natural products for their health benefits. Aims: In this study, the objective was to measure the efficacy of the ginger-honey-chocolate mixture as the remineralization effect has been shown in the literature previously and to evaluate the individual contributions of this mixture; ginger, natural honey, bitter chocolate separately on remineralization of initial enamel caries lesion. Materials and Methods: All specimens were divided into eight groups as: Ginger (Arifoglu®, Turkey) in powder form, (n = 8); Ginger-Honey-Chocolate (n = 8); Natural honey (Balparmak Plateau Blossom Honey®, Turkey) (n = 9); Bitter chocolate (Nestlé®, Switzerland) (n = 8); MI Paste (GC, Japan) (n = 8); Paradontax (Sensodyne, Glaxosmithklein, USA) (n = 9); Pronamel (Sensodyne, Glaxosmithklein, USA) (n = 9); Control (n = 9) groups. Samples were carried out five pH cycles along 7 days at 37°C for each group. During pH cycling, blocks were put in a demineralization (6 h) and a remineralization solution (18 h). The treatment consisted of 1 min. interaction of enamel surfaces with agent/deionized slurries (1:3 w/w) on a daily basis. The surface microhardness (SMH) was determined before and after pH cycling with a Digital Micro-Vickers Hardness Tester (Wilson Wolpert; Europe BV, 401 MVD, Netherlands). Mineral changes were determined by using FluoreCam® and recovery values were calculated as SMHR% and F?%, respectively. Results: All groups showed an enhanced remineralization. There was no significant difference in terms of F?% (F = 1.223, P = 0.304) and SMHR% (F = 0.709, P = 0.664) between all groups. Conclusion: The herbals (ginger, honey, and bitter chocolate) examined in this study gave promising results with a high remineralization potential.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Effectiveness of some herbals on initial enamel caries lesion
    (Hainan Medical University, 2016) Bilgin Göçmen, Gülçin; Yanıkoğlu, Funda; Ta?tekin, Dilek; Stookey, George K.; Schemehorn, Bruce Richard; Hayran, Osman
    Objective To evaluate the effectiveness of herbal medicaments such as ginger, rosemary and honey on remineralization of initial enamel lesion. Methods Demineralized human enamel specimens were measured for baseline surface microhardness and fluorescence methods. Ten specimens in each of four groups were used in this in vitro recycling study with the following treatments which applied three times a day: 1) sodium fluoride toothpaste (Ipana, Procter & Gamble, Turkey), 2) ginger-honey (Arifoglu Herbals, Anzer Honey, Turkey), 3) ginger-honey-chocolate (Bind Chocolate, Turkey), 4) rosemary oil (Arifoglu Herbals, Turkey). Treatment regimens of demineralization and remineralization cycle were applied for 21 days. The post-treatment data were obtained by measurements of surface microhardness and fluorescence methods. Data were statistically analyzed by ANOVA test with Tukey's honest significant difference test. Results Enhanced remineralization was observed with several of the treatment systems including ginger + honey and rosemary. Significant differences between treatments were observed by microhardness and FluoreCam fluorescence assesment, compared to the positive control group (NaF dentifrice). Significantly, greater remineralization was observed with the honey + ginger treatment regimen. No significant differences between groups were observed using the fluorescence assessment method, quantitative light-induced fluorescence. Conclusions Herbals (ginger, honey and rosemary) have enhanced remineralization of initial enamel lesion.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Epidemiyolojide neden, nedensellik ve açıklayıcı modeller
    (2022) Hayran, Osman
    Neden ve neden-sonuç ilişkilerini anlamaya yarayan nedensellik kavramı tıbbın ve epidemiyolojinin olduğu kadar başta felsefe olmak üzere pek çok bilimin ilgi alanında olan canlı bir tartışma konusudur. İnsan sağlığına ve hastalıkların oluşumuna ilişkin nedensellik açıklamalarında biyolojik mekanizmalarının yetersiz kaldığı, bireyden bireye farklılıkların görülebilmesi nedeniyle konuyu bireysel düzeyde ele almanın yeterli olmadığı, etkilerin oluşmasında zaman faktörünün önemli bir bileşen olduğu, hatta pek çok değişkenin birbirileri ile olan ilişki ve etkileşimlerinin rol oynadığı bilinmektedir. Neden-sonuç ilişkisi konusundaki bilimsel paradigmalar özellikle sanayi devriminden sonra hızlı bir evrim geçirmiştir. Tıbbın gelişmesine önemli katkıda bulunmuş olan Henle-Koch postülatları, Hill kriterleri, epidemiyolojik üçgen, nedensellik ağı, pasta modeli gibi deterministik olan ve olmayan, olasılıklı nedensellik açıklamaları belirli dönemlerde önemli başarıların kazanılmasını sağlamış olsalar da bugün için yeni bir paradigmaya ihtiyaç olduğu anlaşılmaktadır. Günümüzün önemli halk sağlığı sorunlarının başında yer alan kronik hastalıkları açıklamada yetersiz kalan mevcut nedensellik yaklaşımlarının yerini döngüsel nedensellik, sistemler epidemiyolojisi ve karmaşıklık biliminin nedensellik yaklaşımlarının alacağı anlaşılmaktadır. Bu nedenle epidemiyoloji ile ilgilenen her profesyonelin yeni paradigma arayışlarda yerini bir an önce alması önemlidir.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Evaluation of individual health literacy among inpatients of different types of hospitals in Istanbul
    (Marmara University, 2020) Küçükali, Hüseyin; Ataç, Ömer; Özer, Orhan; Hayran, Osman
    Objective: The objective of Our study is to evaluate the individual health literacy level among patients who received health services from different types of hospitals in Istanbul.Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted among inpatients of a public, private and university hospital in Istanbul. Data were collected by the application of a questionnaire to 1500 adult inpatients who were discharged between February-July 2017. The study questionnaire included questions to determine the health literacy competency and sociodemographic characteristics of patients. Rapid Estimate of Adult Literacy in Medicine (REALM) scale was used to measure the health literacy level.Results: The mean REALM score was higher among females than males (p<0.013). Health literacy mean score was lowest among public hospital inpatients and highest among university hospital inpatients (p<0.001). Primary-school graduate patients had significantly lower scores (p<0.001) than the other groups. The findings of the REALM test were in agreement with the health literacy competencies.Conclusion: Males, patients older than 35 years old, primary-school graduates, and public hospital inpatients had lower levels of health literacy.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Evaluation of infant mortality before and during covid-19 pandemic in a district of İstanbul
    (Turkish Society of Public Health Specialists, 2023) Çavdar, Sabanur; Tokaç Farımaz, Ayşe Zülal; Küçükali, Hüseyin; Palteki, Ayşe Seval; Ataç, Ömer; Hayran, Osman
    Objective: The aim of this study is to evaluate infant mortality in 2019 and 2020 years at the local level, considering the beginning of the pandemic period. Methods: The population of this cross-sectional study are infants registered in a district of Istanbul in 2019 and 2020. Infant mortality rates before and during the COVID-19 pandemic were calculated. Antenatal healthcare and delivery practices in addition to the underlying risk factors for infant deaths were identified and compared by the year of mortality. Results: Infant mortality rates were calculated as 4.8 and 5.1; neonatal mortality rates were 3.9 and 2.7; postneo-natal mortality rates were 0.9 and 2.4 per thousand live births, respectively by the years. No statistically significant difference was found between maternal and infant characteristics of the two years. The number of pregnancy fol-low-up records was significantly higher for the infants that died in 2020 compared to 2019. Yet, there wasn’t any difference in number of prenatal physician visits. Conclusion: Increase in the infant mortality rate during the pandemic compared to the pre-pandemic period is due to postneonatal mortality. The increase in postneonatal mortality is related to deaths caused by infections. This should be investigated with the characteristics of infants and healthcare accessibility features. No disruption was identified in access to antenatal care in cases of infant mortality during the research period. This continuity in health services must be preserved. Our experience during the study revealed a room for improvement in data access on always-important public health indicators for evidence-based decision-making.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Family physicians overestimate diagnosis probabilities regardless of the test results
    (Frontiers Media SA, 2024) Ataç, Ömer; Küçükali, Hüseyin; Tokaç Farımaz, Ayşe Zülal; Palteki, Ayşe Seval; Çavdar, Sabanur; Aslan, Melek Nur; Atak, Muhammed; Sezerol, Mehmet Akif; Taşçı, Yusuf; Hayran, Osman
    Introduction: As useful tools for clinical decision-making, diagnostic tests require careful interpretation in order to prevent underdiagnosis, overdiagnosis or misdiagnosis. The aim of this study was to explore primary care practitioners’ understanding and interpretation of the probability of disease before and after test results for six common clinical scenarios. Methods: This cross-sectional study was conducted with 414 family physicians who were working at primary care in Istanbul via face-to-face interviews held between November 2021 and March 2022. The participants were asked to estimate the probability of diagnosis in six clinical scenarios provided to them. Clinical scenarios were about three cancer screening cases (breast, cervical and colorectal), and three infectious disease cases (pneumonia, urinary tract infection, and COVID-19). For each scenario participants estimated the probability of the diagnosis before application of a diagnostic test, after a positive test result, and after a negative test result. Their estimates were compared with the true answers derived from relevant guidelines. Results: For all scenarios, physicians’ estimates were significantly higher than the scientific evidence range. The minimum overestimation was positive test result for COVID-19 and maximum was pre-test case for cervical cancer. In the hypothetical control question for prevalence and test accuracy, physicians estimated disease probability as 95.0% for a positive test result and 5.0% for a negative test result while the correct answers were 2.0 and 0%, respectively (p < 0.001). Discussion: Comparing the scientific evidence, overestimation in all diagnostic scenarios, regardless of if the disease is an acute infection or a cancer, may indicate that the probabilistic approach is not conducted by the family physicians. To prevent inaccurate interpretation of the tests that may lead to incorrect or unnecessary treatments with adverse consequences, evidence-based decision-making capacity must be strengthened.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Good versus poor prescribers: The comparison of prescribing competencies in primary care
    (Cambridge University Press, 2022) Ataç, Ömer; Aydın, Volkan; Karabey, Selma; Hayran, Osman; Akıcı, Ahmet
    Aim: To compare the competencies of primary care physicians (PCPs) with poor and good prescribing performance in frequently encountered indications. Background: Primary care centers are one of the mostly visited health facilities by the population for different health issues. Methods: In this cross-sectional study, we analyzed 6 125 487 prescriptions generated by 1431 PCPs which were selected by systematic sampling in 2016 in Istanbul. We defined PCPs as poor prescriber (n = 227) or good prescriber (n = 210) in terms of their prescribing performance per WHO/INRUD criteria. We compared solo diagnosis prescriptions of these two groups in 'percentage of prescriptions in compliance with clinical guidelines' and also rational prescribing indicators. Findings: Poor prescribers and good prescribers significantly differed in each of the prescribing indicators for their all solo diagnosis prescriptions. Hypertension had the highest difference of the average cost per encounter (Delta = 284.2%) between poor prescribers (US$43.99 +/- 63.05) and good prescribers (US$11.45 +/- 45.0), whereas headache had the highest difference between the groups in the percentage encounters with an antibiotic (14.9% vs. 1.5%). Detailed analysis of the prescribing performances showed significantly higher values of each WHO/INRUD indicators for all examined diagnoses. We found significantly higher percentages of guideline-compliant drugs in good prescribers compared to that in poor prescribers in hypertension (40.8% vs 34.8%), tonsillopharyngitis (57.9% vs 50.7%), and acute sinusitis (46.4% vs 43.6%). Conclusion: This study shows that the prescribing performances of PCPs are not rational enough in terms of drug selection and prescription content. Furthermore, even the physicians who have good prescribing practice appear as not satisfactorily rational in compliance with current pharmacotherapy competencies.
  • Küçük Resim
    Öğe
    İnfodemiyoloji, dijital epidemiyoloji ve metabilim: İnsanın insanı, bilimin insanı aldatması nasıl önlenir?
    (2021) Hayran, Osman
    Pandemi ve epidemiler güvenilir bilgiye en çok ihtiyaç duyulan dönemler olduğu halde hangi kaynaklara güvenmekgerektiği konusunda kafa karışıklığı oluşmakta, herkes kendileri ve sevdikleri için gerekli önlemleri almak amacıyla hertürlü bilgiye, enformasyona kulak kabartmakta, ancak, kendilerine ulaşan bilgilerin hangilerinin doğru hangilerinin yanlışolduğunu değerlendirme olanağından çoğu zaman yoksun bulunmaktadır. Hızla yayılan yanlış bilgilerin etkileri bazıdurumlarda hastalığın etkilerinden daha yıkıcı hale gelebilmektedir. Bu nedenle epidemiler sırasında görülen, bazılarıdoğru bazıları yanlış olan aşırı bilgi bombardımanı anlamına gelen infodemi adı verilen bu durumun iyi yönetilmesigerekir. Bu durumu inceleme ve neden olduğu sorunlara çözüm bulma çabaları sonucunda infodemiyoloji isimlidisiplinler arası bir bilim dalı ortaya çıkmıştır. Pandemi döneminde yaygınlaşan ve infodemi kadar önemli olan bir başkabilgi çağı sorunu bilimsel olmayan yöntemlerle yapılmış araştırma sonuçlarıdır. Yani, infodemi ile yayılan yanlış bilgilersıradan insanları yanıltmakta iken, bilimsel olmayan yöntemlerle yapılan yayınlar da bilim insanlarını yanıltmaktadır. Herne kadar bilimsel dergilerde yayınlanmış ve bilim adamı sıfatı taşıyan kişilerce yapılmış, yazılmış olsalar da saygındergilerde yer alan pek çok araştırmanın aslında bilimsel olmadığı eskiden beri, pandemi öncesinde de bilinen birgerçektir. Pandemi döneminde herkesin hızla bir şeyler bulup adını duyurma, tarihe geçme arzusu nedeniyle olsa gerekbilimsel araştırma süreçlerinin gerektirdiği sabır ve titizlik geri plana itilmiş, yöntem yönünden son derece zayıf, bulgularıtartışmalı olan çok sayıda yayın saygın dergileri istila etmiştir. Bunları inceleme amacını taşıyan Metabilim, diğeradlarıyla Meta-Araştırma ya da Kanıta-Dayalı Araştırma, “bilimin bilimi” ya da “araştırmaların araştırılması” anlamınagelmekte ve her geçen gün önemi artmaktadır.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Investigaton of relationship between workload perception and burnout levels of employees at nursing homes and elderly rehabilitation centers
    (Adıyaman University, 2022) Azizoğlu, Fatma; Hayran, Osman; Terzi, Banu
    Aim: To identify the relationship between workload perception and burnout levels of employees at nursing homes and elderly rehabilitation centers. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted at private and public nursing homes and elderly rehabilitation centers in Istanbul. An Information Form that questioned demographic characteristics, the Individual Workload Perception Scale and Maslach Burnout Inventory were used to collect data on the employees (n=777) that provided elderly care at these facilities. Results: Averages total scores of the emotional exhaustion, depersonalization, personal accomplishment sub-dimensions of the Maslach Burnout Inventory and the average total score of the overall scale were calculated as 23.34±7.35, 9.87±4.56, 17.22±5.47, and 50.44±13.77, respectively. Individual workload perception had statistically significant relationships with emotional exhaustion, depersonalization, and personal accomplishment (F=39.273, p=0.001; F=23.894, p=0.001; F=33.971; p=0.001). Conclusion: A significant relationship was observed between the increase in manager support, coworker support, unit support, and the decrease in the total burnout level.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Klinik yönetişim ikliminin hasta güvenliği kültürü ile ilişkisinin yapısal eşitlik modellemesiyle incelenmesi
    (Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2022) Eraslan, Nuran; Hayran, Osman; Yüksel, Serhat
    Klinik yönetişim, tıbbi hataların dikkate alındığı, uygun olmayan, zayıf ve etkisiz bakımın ortadan kaldırıldığı önemli bir ilkedir. Araştırmanın amacı, farklı statülerdeki hastanelerde klinik yönetişim ikliminin hasta güvenliği kültürü ile ilişkisinin incelenmesidir. Kesitsel nitelikteki bu araştırma; Haziran 2020-Nisan 2021 tarihleri arasında İstanbul’da farklı statüdeki 9 hastanede görev yapan, çok aşamalı örnekleme yöntemiyle seçilen ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan, 2.055 hekim ve hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, kişisel bilgi formu, klinik yönetişim iklim ölçeği ve hasta güvenliği kültürü ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler, Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ile değerlendirilmiş, verilerin analizinde IBM SPSS 24,0 ve IBM AMOS 24,0 programları kullanılmıştır. Ölçüm modelinin doğrulayıcı faktör analizi sonucu, standart faktör yüklerinin 0,52-0,90 aralığında olduğu, 6 alt boyuttan oluşan klinik yönetişim iklimi ve 12 alt boyuttan oluşan hasta güvenliği kültürü ölçeklerinin boyut yapısının korunduğu tespit edilmiştir. YEM analizi sonuçlarına göre; klinik yönetişim ikliminin hasta güvenliği kültürüne etkisinin (?=0,690; p<0,05) pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu ayrıca, klinik yönetişim iklimi (KYİ) değişkeninin, hasta güvenliği kültürü (HGK) değişkenini %39,8 oranında açıkladığı (R2=0,398) belirlenmiştir. Hastanelerde klinik yönetişim iklimi değişkenleri ile hasta güvenliği kültürü değişkenleri arasında pozitif yönde önemli ilişki olduğu, hasta güvenliği kültürünün gelişmesi için klinik yönetişimin güçlendirilmesinin önemli olduğu anlaşılmaktadır. Bu çalışmada elde edilen bulguların, sağlık politikacılarına strateji oluşturmada yol gösterebileceği ayrıca sağlık hizmetlerinin daha kaliteli ve güvenli sunulmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.